قوانین اتباع خارجه و پناهندگی در اتریش
وضعیت تا تاریخ ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ · شهباز جلالی، دفتر ترجمه و مشاوره امور ادارات
سال ۲۰۲۶ بزرگ‌ترین اصلاحات قوانین اتباع خارجه و پناهندگی اتریش را در حدود ۲۰ سال گذشته به همراه دارد. این مطلب خلاصه‌ای است از آنچه تغییر کرده و نکاتی که افراد ذینفع اکنون باید به آن‌ها توجه کنند.
۱. قانون انطباق با پیمان مهاجرت و پناهندگی (AMPAG) – از ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ لازم‌الاجرا
با قانون AMPAG (روزنامه رسمی فدرال BGBl. I شماره ۳۹/۲۰۲۶) حقوق اتریش با پیمان مهاجرت و پناهندگی اتحادیه اروپا منطبق شد:
- اصطلاحات جدید: «درخواست‌کننده» به‌جای «پناهجو» و «وضعیت پناهنده» به‌جای «وضعیت پناهنده‌شناخته‌شده».
- غربالگری در مرز خارجی: احراز هویت، ثبت داده‌های بیومتریک، بررسی امنیتی و ارزیابی اولیه وضعیت سلامت و آسیب‌پذیری. روند ملی پذیرش لغو شده است.
- روند تسریع‌شده (از جمله برای درخواست‌کنندگان کشورهایی که نرخ پذیرش آن‌ها حداکثر ۲۰ درصد است): صدور تصمیم ظرف ۳ ماه به‌جای ۶ ماه و مهلت اعتراض ۱۰ روز به‌جای ۴ هفته.
- بازداشت: امکانات گسترده‌تر، مثلاً در صورت عدم همکاری یا در روند مرزی؛ شرط آن خطر فرار و تناسب است و اقدامات خفیف‌تر اولویت دارند.
- اطلاع‌رسانی حقوقی به‌جای مشاوره حقوقی نزد BFA (جلسات گروهی، شرکت BBU GmbH). نزد دادگاه اداری فدرال، مشاوره و وکالت حقوقی رایگان همچنان با درخواست ممکن است.
- اقامت جدید بر اساس ماده ۲ یا ۳ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر برای افرادی که نمی‌توان آن‌ها را اخراج کرد اما حمایت تکمیلی دریافت نمی‌کنند.
- نیازهای ویژه افراد آسیب‌پذیر در همه مراحل روند رسیدگی لحاظ می‌شود؛ دیوان مظالم بر رعایت حقوق بنیادین در روندهای مرزی نظارت می‌کند (فرودگاه وین-شویکات).
۲. پیوست خانواده: نظام سهمیه
با اصلاحیه قانون اقامت و سکونت (NAG، BGBl. I شماره ۸۱/۲۰۲۶)، پیوست خانواده به دارندگان حمایت از حقوق پناهندگی به حقوق سکونت منتقل شده و با نظام سهمیه تنظیم می‌شود (بند ۴۶a قانون NAG؛ مرجع صالح BFA است).
- پیوست خانواده پیشین بر اساس بند ۳۵ قانون پناهندگی (AsylG) از ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ دیگر وجود ندارد.
- مصوبه اضطراری توقف پیوست خانواده در ابتدای ژوئیه ۲۰۲۶ منقضی شد؛ پرونده‌های در جریان تا لازم‌الاجرا شدن با توجه به دستور نامه فوق معلق می‌شوند.
- سهمیه‌ها در آیین‌نامه اجازه سکونت با همکاری استان‌ها تعیین می‌شوند. تا ابتدای ژوئیه ۲۰۲۶ هنوز هیچ‌گونه مذاکراتی آغاز نشده بود.
- کارشناسان سهمیه پیوست خانواده را نامتناسب با رهنمودهای اتحادیه اروپا می‌پندارند.
نکته عملی: پیش از ثبت هر درخواست، نزد اداره مربوطه یا در یک جلسه مشاوره روشن کنید که سهمیه اکنون برقرار است یا نه و به چه میزان. درخواست‌های موجود را پس نگیرید.
۳. کارت اقامت قرمز سفید قرمز اتریشی
- افراد دارای تخصص بالا با «ویزای جست‌وجوی کار» می‌توانند روند دریافت کارت اقامت قرمز سفید قرمز اتریشی را در اتریش منتظر بمانند.
- بر اساس سامانه اطلاعات حقوقی، نسخه‌های اصلاح‌شده بند ۴۱ قانون NAG و بند ۲۰d قانون AuslBG از ۷ اوت ۲۰۲۶ معتبر هستند.
۴. خردسالان بدون سرپرست
سرپرستی از این پس به حکم قانون، ظرف ۱۵ روز و بدون روند قبلی دادگاه سرپرستی، بر عهده نهاد حمایت از کودکان و نوجوانان است. در صورت تردید درباره سن، دادگاه تصمیم می‌گیرد؛ تا آن زمان اصولاً فرد خردسال محسوب می‌شود.
۵. اخراج اتباع خارجی محکوم کیفری از کشور
شورای ملی در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ اصلاحیه قانون اجرای مجازات‌ها را تصویب کرد. از ۱ نوامبر ۲۰۲۶ اتباع خارجی محکوم می‌توانند پس از گذراندن حداقل مدت حبس، حتی برخلاف میل خود، مستقیماً از زندان اخراج شوند. جرایم جنسی، جرایم همراه با اعمال خشونت شدید و جرایم تروریستی مستثنا هستند. در حبس‌های تا ۲ سال، شروع اجرای حبس می‌تواند برای اتمام یک دوره آموزش حرفه‌ای به تعویق بیفتد.
۶. تابعیت
قانون AMPAG برخی مقررات قانون تابعیت را نیز اصلاح کرده است. اصلاحات گسترده‌تری (الزامات سخت‌گیرانه‌تر زبان آلمانی و ارزش‌ها) اعلام شده، اما تاکنون قانون اصلاحی مصوبی یافت نشده است.
موارد مهم و قابل توجه برای افراد ذینفع
- مهلت‌ها را دقیق رعایت کنید – به‌ویژه مهلت اعتراض ۱۰ روزه در روند تسریع‌شده.
- تصمیمات و احضارنامه‌ها را کامل بخوانید و ترجمه کنید.
- تعهد به همکاری را جدی بگیرید: عدم همکاری می‌تواند به بازداشت منجر شود.
- پیش از درخواست پیوست خانواده، وضعیت فعلی سهمیه را روشن کنید.
توجه: اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی نیست.